Bazen önümüzdeki bir tabak yemeğin ne kadar büyük bir nimet olduğunu unutuyoruz. Oysa aynı sofraya oturmayı özleyen, bir lokma ekmek bulmakta zorlanan veya sevdikleriyle yemek yiyemeyen nice insan var.
İslam'da yemeğe Allah'ın adıyla başlamak ve yemek bittikten sonra O'na şükretmek, Hz. Peygamber'in öğrettiği güzel davranışlardandır.
Yemeğe başlamadan önce söyleyeceğiniz tek bir kelime, yemek bittikten sonra okuyacağınız kısa bir şükür duası, sofranızdaki nimetlerin kıymetini yeniden hatırlamanıza vesile olabilir.
İşte Peygamberimizin öğrettiği, kolayca ezberleyebileceğiniz yemek duaları, Arapça yazılışları, Türkçe okunuşları ve anlamları.
Yemekten Önce Okunacak Dua
Yemeğe başlamadan önce söylenmesi öğütlenen en kısa ve temel ifade besmeledir.
بِسْمِ اللَّهِ
Türkçe okunuşu: Bismillâh.
Türkçe anlamı: Allah'ın adıyla.
Hz. Muhammed (s.a.v.), yemek yiyen bir çocuğa Allah'ın adını anmasını, sağ eliyle ve önünden yemesini öğütlemiştir.
Kaynak: Sahih Buhârî, 5376.
Yemeğe başlamadan önce “Bismillâhirrahmânirrahîm” demek de mümkündür. Hadiste özellikle belirtilen kısa ifade ise “Bismillâh”tır.
Yemeğe Başlarken Besmele Çekmeyi Unutursak Ne Okumalıyız?
Bazen aceleyle sofraya oturur, birkaç lokma yedikten sonra besmele çekmeyi unuttuğumuzu hatırlarız.
Böyle bir durumda Hz. Peygamber'in öğrettiği şu dua okunabilir:
بِسْمِ اللَّهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Türkçe okunuşu: Bismillâhi evvelehû ve âhirehû.
Türkçe anlamı: Başında da sonunda da Allah'ın adıyla.
Bu dua Ebû Dâvûd 3767'de rivayet edilmiştir. Tirmizî 1858'de ise aynı anlamdaki bir rivayet farklı lafızlarla yer alır.
Besmeleyi unuttuysanız yemeği bırakıp yeniden başlamanız gerekmez. Hatırladığınızda bu duayı söyleyebilirsiniz.
Yemekten Sonra Okunacak En Kısa Şükür Duası
Yemek bittikten sonra Allah'a hamdetmenin en kolay yolu “Elhamdülillah” demektir.
الْحَمْدُ لِلَّهِ
Türkçe okunuşu: Elhamdülillâh.
Türkçe anlamı: Hamd Allah'a mahsustur.
Hz. Peygamber, bir şey yiyip içtikten sonra Allah'a hamdeden kuldan Allah'ın razı olacağını bildirmiştir.
Kaynak: Sahih Müslim, 2734.
Bir sofranın sonunda söylenen bu kısa söz, sahip olduğumuz nimetleri kendiliğinden gerçekleşen sıradan şeyler gibi görmememizi hatırlatır.
Peygamberimizin Yemekten Sonra Öğrettiği Dua
Yemekten sonra okunabilecek daha kapsamlı bir şükür duası Tirmizî 3458'de aktarılmıştır.
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هَذَا وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ
Türkçe okunuşu: Elhamdülillâhillezî et'amenî hâzâ ve razekanîhi min gayri havlin minnî ve lâ kuvveh.
Türkçe anlamı: Bana bu yemeği yediren ve kendi güç ve kudretimle değil, lütfuyla onu bana rızık olarak veren Allah'a hamdolsun.
Kaynak: Tirmizî, 3458. Bu rivayet hasen olarak değerlendirilmiştir ve geçmiş günahların bağışlanmasına ilişkin bir müjde de içerir.
Duanın anlamındaki incelik şudur: İnsan çalışır, kazanır, alışveriş yapar ve sofrasını hazırlar. Fakat bütün bunları yapabilecek sağlığın, imkânların ve nimetlerin de Allah'ın lütfu olduğunu hatırlar.
Yemekten Sonra Okunabilecek Bir Başka Sahih Dua
Sahih Buhârî 5458'de Hz. Peygamber'in yemeğini bitirdiğinde söylediği daha uzun bir hamd duası bulunmaktadır.
الْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ غَيْرَ مَكْفِيٍّ وَلَا مُوَدَّعٍ وَلَا مُسْتَغْنًى عَنْهُ رَبَّنَا
Türkçe okunuşu: Elhamdü lillâhi kesîran tayyiben mübâreken fîh, gayra mekfiyyin ve lâ müvedde'in ve lâ müstağnen anhü, Rabbenâ.
Türkçe anlamı: Rabbimiz! Allah'a çokça, güzel ve bereketli hamdolsun. O'nun nimetlerine karşılık vermeye gücümüz yetmez. O'ndan ayrılmayı ve O'na muhtaç olmamayı düşünemeyiz.
Kaynak: Sahih Buhârî, 5458.
Bu duayı okuyabileceğiniz gibi daha kolay ezberlenen “Elhamdülillâh” ifadesiyle de Allah'a şükredebilirsiniz.
Sofra Bereketi ve Aile Huzuru İçin Türkçe Dua
Bazen yemek bittiğinde yalnızca kendi karnımızın doymasını değil, sevdiklerimizin huzurunu ve ihtiyaç sahiplerinin de bir sofraya kavuşmasını dilemek isteriz.
İşte ailece okunabilecek kısa ve içten bir dua:
Allah'ım!
Bugün soframıza koyduğun nimetler için sana şükrediyoruz.
Bize helal ve bereketli rızık nasip et.
Evimizden huzuru, kalplerimizden merhameti eksik etme.
Bu sofrada birlikte oturduğumuz sevdiklerimizi sağlıkla koru.
Sofrası boş olanlara rızık, hastalara şifa, darda kalanlara kolaylık ver.
Bizleri nimetin kıymetini bilen, israftan kaçınan ve ihtiyaç sahipleriyle paylaşan kullarından eyle.
Rabbim, soframızdaki bereket kadar kalbimizdeki şükrü ve sevgiyi de artır. Âmin.
Bu Türkçe dua özgün bir yakarış örneğidir; hadis veya Kur'an ayeti değildir.
Yemek Duaları Hakkında Sık Sorulan Sorular
Yemekten önce hangi dua okunur?
“Bismillâh” denir. Yemeğe Allah'ın adıyla başlamak Sahih Buhârî 5376'da öğretilmiştir.
Besmele çekmeyi unutunca ne söylenir?
“Bismillâhi evvelehû ve âhirehû” denir. Bu dua Ebû Dâvûd 3767 ve Tirmizî 1858'de aktarılır.
Yemekten sonra hangi dua okunur?
En kısa şükür ifadesi “Elhamdülillâh”tır. Ayrıca Tirmizî 3458 ve Sahih Buhârî 5458'de geçen daha uzun hamd duaları okunabilir.
Yemek duası Türkçe okunabilir mi?
Evet. Namaz dışında kendi dilinizle Allah'a şükredebilir ve aileniz için dua edebilirsiniz.
Yemek duası kaç defa okunmalı?
Belirli bir tekrar sayısı zorunlu değildir. Yemeğin başında Allah'ın adı anılır, sonunda O'na hamdedilir.
Yemekten sonra dua etmek farz mı?
Hayır. Yemekten sonra Allah'a hamdetmek güzel ve tavsiye edilen bir davranıştır; farz değildir.
Son Bir Dua: Hiçbir Sofra Sevgisiz, Hiçbir İnsan Aç Kalmasın
Rabbim...
Bugün soframızda yemek vardı. Karnımız doydu, susuzluğumuz geçti.
Ama biliyoruz ki herkes aynı imkânlara sahip değil.
Açlık çekenlere rızık, yalnız yemek yiyenlere dostluk, hastalığı yüzünden yiyemeyenlere şifa ver.
Soframızda bulunan nimetleri israf etmemeyi, ihtiyacı olanlarla paylaşmayı bize nasip et.
Sevdiklerimizle aynı sofraya yeniden sağlıkla oturabilmeyi nasip et.
Allah'ım, bize verdiğin nimetlerin şükrünü yalnızca dilimizle değil, davranışlarımızla da gösterebilmeyi öğret. Âmin.
Bir lokma ekmek bazen sıradan görünür. Oysa onu yiyebilecek sağlığa, kazanabilecek güce ve paylaşabilecek insanlara sahip olmak bile şükretmek için bir sebeptir.
Yemeğe besmeleyle başlamak, sonunda elhamdülillah demek ve soframızdaki nimetleri paylaşmak... Bazen şükrün en güzel ifadesi bu kadar sade olabilir.
Kaynaklar: Sahih Buhârî 5376, Ebû Dâvûd 3767, Sahih Müslim 2734, Tirmizî 3458 ve Sahih Buhârî 5458. Türkçe sofra duaları özgün metinlerdir; hadis olarak aktarılmamıştır.
