Mükemmel olmayı kafasına takmış şahıslar, her vakit en yüksekleri amaçlarler ve kendilerine hata yapma şansını katiyen vermezler. Bir şahıslik rahatsızlığı olan kusursuziyetçiliğin sebepleri, çeşitleri, olumlu-olumsuz yanları yazımızda detaylı bir şekilde anlatılmıştır.

Mükemmelliği kafasına takmış şahıslar, her vakit en yüksekleri amaçlarler ve kendilerine hata yapma şansını katiyen vermezler. Mükemmel olmaya çalışmak ilk etapta olumlu bir özellikmiş gibi dursa da gerçekte şahsa ve etrafına yaşamı yaşanması zor duruma getiren bir haldur. Çünkü her şeyi kusursuz bir şekilde gerçekleştirme ve yaşam sürdürmek nerdeyse imkansızdır.

Böyle bir takıntısı olan şahıslar, genelde yaptıklarıyla kendilerine zarar verirler ama bu zararın farkına varamazlar. Tamamen kendi talepleri olarak kusursuziyetçiliğin karşısında başka şahıslar doğrulusunda onaylanacağını ve sevgilerinin artacağını düşünürler ama bu tür bir şey gerçekleşmez. Esasında tam tersine bu hal kabul görmeden mahrum kalmalarına namacıyla olur.

Mükemmeliyetçi şahıslar, okulda ve iş yerinde başarıdan uzak kalırlar. Kendilerinin de karşısındakilerden çok beklenti içersinde olmasına namacıyla olur. Bu amaçla de çevredeki şahıslarla temas kurmakta güçlük çekerler. Hep daha iyisini yapabilmek amacıyla kendilerini zorlarlar.

Mükemmeliyetçilik Nedir?

Her şeyin en iyisini yapma çabası ile kusursuziyetçilik genelde karıştırılır. Hâlbuki ikisinin arasında dağlar kadar fark vardır. En iyisi amacıyla çaba harcayan şahıslar bu yolda yürürken yaptığı işlerden beğeni alırlar.

Mükemmeliyetçi şahıslar ise sıksık tedirgin ve panik halindadir. Bu da hata yapmalarına namacıyla olur. Günlük hayatlarında sıksık endişe içersindedirler. En iyiye ulaşmaya çalışırken aynı vakitte hata gerçekleştirmekten korkarlar.

Sizin de ön görü edeceğiniz gibi bu hal şahısin ruh halinu tehdit eden ve yıpratan bir psikolojidir. Her insan şüphesiz ki yaptığı işte en iyi olmak ve bu emeklerinin karşılığını alabilmek ister. Ancak her vakit olumlu ve olumsuz iki seçeneğin olabileceği unutulmamalıdır.

Söz hususu şahıslar amaçlari tarafında hareket eder iken hiçbir şekilde hata gerçekleştirme istemezler. Hâlbuki her insanın doğasında hata gerçekleştirme vardır. Ve fazlası bilim insanının da savunduğu gibi insanlar düşe kalka, deneye yanıla başarıya ulaşırlar. Kısacası bu yolda hata gerçekleştirme çok olağan bir haldur.

Mükemmeliyetçi şahıslar hem başarmayı isteyip, başarısız olmaktan korkarken aynı vakitte başarıya ulaşsalar bile bunun yetersiz olduğunu düşünüyorlar. Haliyle sıksık daha iyi olma çabası ve sıksık kendi sınırlarını aşma talebi şahısi ciddi anlamda bir yorgunluğa sürüklemektedir.


Mükemmeliyetçiliğin Çeşitleri Nelerdir?

Bu terim genel olarak en iyi olma çabası olarak tanımlansa da kendi ortamında üç kategoriye ayrılmaktadır. Şöyle özetleyecek olursak; birtakım şahıslar yalnızca kendi adına kusursuz olmaya uğraşırlar, birtakımları ailedeki ve çevresindeki insanların da kusursuz olmasını ister, birtakımları ise sıksık çevresinden onay alabilmek ve takdir edilmek isterler. Mükemmeliyetçiliğin çeşitlerini ve kısaca özelliklerini şu şekilde açıklayabiliriz;

Kişinin Kendisine Yönelik Mükemmeliyetçiliği: Gerçek dışı sınırlar ve ulaşması imkânsız hallere olan eğilimdir. Kişiler kendilerine yüksek ve imkânsız amaçlar koyar. Bu yolda katiyen hata kabul etmez ve en küçük halde kendini eleştirmeye başlar.
Başkasına Yönelik Mükemmeliyetçilik: Kişinin kendi tespit ettiği yüksek sınırlara başka şahıslerin de uymasını bekleme halidur. Bu tür şahıslar başka insanlara iş veremezler ve oluşturulanları beğenmezler. Her şeyde bir hata bulurlar. Dhadiseısıyla başka insanlara düzgün temas kuramazlar.
Sosyal Beklentiler: Diğer şahıslerin kendisinden yüksek beklentileri olduğuna inanan şahıslardir. Çevreden onay görmek ve sıksık takdir edilmek önemlidir. İsteklerine ulaşamadıklarında sıksık depresyon ve yargılanma korkusu duyarlar. Sosyal endişe korkuları yüksek seviyededir.

Mükemmeliyetçilikte Görülen Olumsuz İnançlar Nelerdir?

Aşağıda saydığımız inançlar bir bakıma bozukluğun altında yatan ana faktörler denilebilir. Bu düşünceler şahısi sıksık daha iyi olmaya itmektedir.

Başarısız Olmaktan Korkma: Kişiler, özsaygılarını başarı üstüne kurmuş şahıslardir. Çok küçük başarısızlıklar bile şahıslari yıkabilir.
Hata Yapma Korkusu: Hata gerçeklştirmeyi direkt olarak başarısızlık olarak görürler. Hata yapma hususu ile ilgili kendilerini kısıtladıkları amacıyla öğrenme ve kendilerini geliştirme fırsatlarından mahrum kalırlar.
Onaylanamama Endişesi: Hata yapması halinda başka şahıslar doğrulusunda kabul edilemeyeceklerine ve dışlanacaklarına inanırlar. Mükemmel olmayı hedefleyerek kendilerini eleştiriden güvenliğini sağlamak tek amaçlarıdır.
Katı Kurallar Koyma: Kişilerde gri diye bir renk yoktur ve katiyen elastik değillerdir. Yapılması lüzumli olanlar ve yapılmaması lüzumli olanlar olmak üzere kuralları vardır.

Mükemmeliyetçilikte Görülen Olumsuz Davranışlar (Zararları) Nelerdir?

Bu şahıslar girdikleri sınavdan her vakit en yüksek not almayı, iş yerinde en taktir edilen ve en üst düzeyde olmayı ya da çok yüksek standartlarda yaşamayı isterler. Böyle anlatınca kulağa gayet de mantıklı gibi gelen bu hal sıksık olduğunda ve aşırı dozda yapıldığında şahsa ciddi anlamda zarar vermektedir.

Uzmanların fazlası da esasen kusursuziyetçiliğin psikolojik bir problem olduğunu kabul etmişlerdir. Söz hususu şahıslarda görülen olumsuz davranışlar şunlardır

Sürekli bir denetleme içersinde olma yaptıklarının onayını isteme eğilimindedirler. Yaptıkları işi sıksık olarak tekrarlarlar ve en küçük problemları bile düzeltirler.Aşırı derece düzenleme takıntıları vardır. Her şey belli bir sırada ve düzendedir.
Hata gerçekleştirmekten korktukları amacıyla işleri sıksık erteleme ve kaçınma halindadirler.Tahammülsüz olduklarından başka şahıslari de değiştirmeye çalışmaktadırlar.
Atıkları her adımda başarılı olmayı ancak başarısız olmaktan korkmayı şuur altlarına yerleştirdikleri amacıyla en küçük bir hata onlar amacıyla çok yıkıcı bir hal gibi algılanabilir. Diğer bir ifade ile normal insanlar amacıyla gayet sıradan olan bir başarısızlık hali kusursuziyetçi insanlar amacıyla kabul edilemez bir haldur.
Ya hep ya hiç kanaati hakimdir. Yani rastgele bir işi en iyi şekilde yapacağına inanmayan şahıs hiç yapmamayı tercih eder.
Sadece başarıdan tatmin olan bu şahıslar netice odaklıdır. Hedef tarafında oluşturulan her türlü prosedür ya da yorgunluk onlar amacıyla gayet normal bir haldur.
Kendilerine çok acımasız davranırlar. Yorgunluktan ölseler dahi ellerindeki işi en iyi şekilde gerçekleştirme amacıyla sınırlarını aşarlar.

Olumlu - Olumsuz Mükemmeliyetçilik

Mükemmeliyetçiliğin Olumlu ve Olumsuz Yanları Mükemmeliyetçilik hata payını sıfıra indirmek ve kabul edilebilir olma korkusu olmasından kötü davranışlar sergilenmemesi gibi amaçlarle olumlu bir halmuş gibi görünebilir. Bu açılardan olumludur ama şahıslerin psikolojilerini bozabilecek düzeyde olmasından sosyal hayatta sıkıntılar olması, süreyi düzgün kullanamama gibi olumsuz hallere da namacıyla olabilir.
Mükemmeliyetçiliğin Nedenleri Nelerdir?

Mükemmeliyetçiliğin Nedenleri

Psikoloji olan bu halin altında yatan fazlası faktör bulunmaktadır. Bunlar birtakım durumlarda şahısin kendiyle alakalı, birtakım durumlarda de çevresinden kaynaklı olabilir. Mükemmeliyetçiliğe sebep olan ana faktörler şunlardır;

Ailesinde onay göremeyen, takdir edilemeyen şahıslar, ilgi çekebilmek ve bu duyguları alabilmek amacıyla kusursuziyetçi olmaya eğilim gösterirler.
Aile içi şiddete maruz ya da seyirci kalmış şahıslar, geçmişinde fiziksel tacize uğramış şahıslar, şahısliklerini tamamlayamamış, şahıs olamamış şahıslar kusursuziyetçiliğe yatkındır.
Rol - model alınan şahıslerin kusursuziyetçi olması çocuklarda da bu tür problemlerin görülmesine yol açmaktadır. Çocuklar kusursuz anne-babaları olduğunu düşünerek onları yüceltir ve onlar gibi olmak isterler.
Kendilerinin sıksık eleştiren bir iç sesleri vardır. O sesi susturmak ya da her defasında gururla başardığını söylemek amacıyla insan üstü çaba gösterirler.

Mükemmeliyetçilik Nasıl Tedavi Edilir? Neler Yapılmalıdır?

Mükemmeliyetçiliğin ne olmasından, altında yatan faktörlerden ve zararlarından bahsettikten sonra gelelim tedavi yöntemine. Elbette ki bir psikoloğa gidip ilaçla tedavi gerçekleştirme en basit ve basit yoldur. Ancak siz kendinizde bu özelliklerin olduğuna inanıyorsanız ya da aileden birinin bu bozukluğu yaşadığını düşünüyorsanız eksprlerin verilen önerileri öneme öneme alarak kendi çabanızla üstesinden gelebilirsiniz.

Herhangi bir hadise hal ya da iş karşısında onun faydalı ve zararlı yanlarını listeleyin. Eğer bu işi başarmak amacıyla çok çok bedel ödemeniz lüzumiyorsa, yani verilen zarar çok daha çokysa vazgeçmek gibi bir seçeneğiniz olduğunu unutmayın.

Ya hep ya hiç kanaatinden uzaklaşıp daha gerçekçi bir yaklaşımı deneyebilirsiniz. Her işi kusursuz ve harikulade yapacaksınız diye bir kural yok. Siz de bir insansınız, hata yapma ihtimaliniz olduğunu aklınızdan çıkarmamalısınız.

Hedeflerinizi daha uygun ve gerçekçi olarak belirleyin. Son olarak eleştiriye açık olmaya çalışın. Başkalarının sizi onaylamasına ve takdir etmesine lüzum yok. Bırakın insanlar sizi eleştirsin ya da beğenmesin. Siz kendiniz amacıyla yaşıyorsunuz, kimsenin onayına lüzumsiniminiz yok. Her halinuzle mutlu olmaya çalışmalısınız.